Asansör periyodik kontrolü: etiket renkleri ve yöneticinin sorumlulukları

Yeşil, mavi, sarı ve kırmızı etiket ne anlama gelir? Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği'ne göre düzeltme süreleri, takip kontrolü, mühürleme ve bina sorumlusunun yükümlülükleri.

Asansör kabininde, kumanda panelinin yanında duran renkli etiketi çoğumuz fark etmeden geçeriz. Oysa bu etiket, asansörün son yıllık kontrolde nasıl değerlendirildiğini gösterir ve rengine göre yöneticiye çok net sorumluluklar ve süreler yükler.

Bu yazıda Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği'ne göre etiket renklerinin anlamını, her renkte neler yapılması gerektiğini ve bina sorumlusu olarak yöneticinin yükümlülüklerini anlatıyoruz.

Hangi mevzuat geçerli?

Asansörlerin yıllık kontrolü, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği ile düzenlenir. Yönetmelik 4 Mayıs 2018 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmış, en son 2025 yılında değişikliğe uğramıştır. Daha önce uygulanan Asansör İşletme, Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliği ise bu yönetmelikle yürürlükten kaldırılmıştır.

Kat Mülkiyeti Kanunu da konuya doğrudan değinir. Kanunun 35. maddesinin (l) bendine göre yönetici, asansörlerin güvenli işletilmesi için aylık bakımlarını ve yıllık kontrollerini ilgili teknik düzenlemelere uygun şekilde yaptırmak ve bu işlemlerin ücretlerini ödemekle görevlidir.

Bina sorumlusu kimdir?

Yönetmelik, sorumluluğu bina sorumlusu üzerinden tanımlar. Bina sorumlusu; asansörün güvenli kullanımı için düzenli bakımını, periyodik kontrolünü ve onarımını yaptırmaktan sorumlu olan, kat maliklerinin kendi aralarından seçtiği ya da dışarıdan yetki verdiği kişi veya kat maliki ya da malikleridir. Apartman ve sitelerde bu görev uygulamada yöneticiye aittir.

Periyodik kontrol nasıl yapılır?

Yönetmeliğin 8. maddesine göre binada sürekli kullanılan asansörün periyodik kontrolü yılda en az bir kez yaptırılır. Kontrolü, Bakanlıkça yetkilendirilmiş ve ilgili idare (belediye veya il özel idaresi) ile protokol imzalamış A tipi muayene kuruluşu yapar.

Bir sonraki yılın kontrol tarihi, o yılki kontrol tarihi esas alınarak belirlenir. Kontrol, A tipi muayene kuruluşu tarafından belirlenen tarihte resen yapılır; bina sorumlusu başvurursa daha erken bir tarihte de yapılabilir. Yönetmeliğin 34. maddesi de bina sorumlusunun asansörün güvenli kullanımı için yılda en az bir defa periyodik kontrol yaptırmasını açıkça yükümlülük olarak sayar.

Asansörde bir kaza meydana gelirse periyodik kontrolün tekrar edilmesi de bina sorumlusunca sağlanır.

Etiket renkleri ne anlama gelir?

Yönetmeliğin 11. maddesine göre kontrol sonuçları dört gruba ayrılır ve her gruba ayrı renkte bir bilgi etiketi iliştirilir.

Yeşil etiket: kusursuz

Asansörde uygunsuzluk tespit edilmemiştir. Yöneticinin yapması gereken, aylık bakımların düzenli sürdürülmesini sağlamak ve bir sonraki yıllık kontrolü takip etmektir.

Mavi etiket: hafif kusurlu

Asansörde güvenliği doğrudan tehlikeye atmayan uygunsuzluklar vardır. Bu uygunsuzlukların bir sonraki periyodik kontrole kadar giderilmesi bina sorumlusunca sağlanır.

Kontrol raporunun onay tarihinden itibaren altmış gün içinde bina sorumlusu başvurursa, mavi etiketli asansöre birinci takip kontrolü ücretsiz yapılır. Eksikleri erkenden giderip bu hakkı kullanmak, hem güvenlik hem bütçe açısından avantajlıdır.

Sarı etiket: kusurlu

Asansördeki uygunsuzlukların en fazla yüz yirmi gün içinde giderilmesi bina sorumlusunca sağlanır. Sürenin bittiği tarihten itibaren en fazla üç iş günü içinde A tipi muayene kuruluşu takip kontrolü yapar.

Takip kontrolünde uygunsuzlukların giderilmediği belirlenirse bina sorumlusu asansörün kullanımına izin vermez ve ilgili idare asansörün elektriğini keserek mühürler.

Kırmızı etiket: güvensiz

En ciddi sonuçtur. Kırmızı etiketli asansörün kullanımına bina sorumlusu tarafından izin verilmez. Uygunsuzlukların en fazla altmış gün içinde giderilmesi bina sorumlusunca sağlanır. Sürenin bitiminden itibaren en fazla üç iş günü içinde takip kontrolü yapılır; uygunsuzluklar giderilmemişse asansör ilgili idarece elektriği kesilerek mühürlenir ve hizmetten men edilir.

Yönetmelik bu konuda çok açıktır: güvensiz asansörün süresi içinde güvenli hale getirilmeden kullandırılmasından doğabilecek can ve mal kaybından bina sorumlusu sorumludur.

Mühürlenen asansör nasıl yeniden açılır?

Mühürlenen asansörün onarımına başlanabilmesi için bina sorumlusu ilgili idareye, onarım sonrası takip kontrolü için de A tipi muayene kuruluşuna başvurur. İlgili idare, bu süreçte asansörün kullandırılmayacağına dair bina sorumlusundan yazılı taahhüt alır ve bir mühür bozma tutanağı düzenler. Tutanakta öngörülen düzeltme süresi kırk beş iş gününü geçemez. Onarım tamamlandığında asansöre yeniden periyodik kontrol yapılır.

Etiket nerede olmalı?

Yönetmeliğin 22. maddesine göre bilgi etiketi en az 16 × 8 cm boyutundadır ve A tipi muayene kuruluşu tarafından iliştirilir. Etiket, kabin içinde kullanıcıların rahatça görebileceği şekilde kumanda panelinin çevresine ve ana durakta dış çağrı panelinin yanına veya durak kapısı kasasının üzerine yapıştırılır.

Etiketin sökülmesi veya kapatılması, sakinlerin asansörün durumunu öğrenme imkânını ortadan kaldırır. Yönetici etiketin yerinde ve okunur durumda olduğunu düzenli olarak kontrol etmelidir.

Sakinler ne yapabilir?

Asansörün durumu yalnızca yöneticiyi değil, binada yaşayan herkesi ilgilendirir. Sakinler kabin içindeki etiketin rengine ve kontrol tarihine bakarak asansörün son kontrolde nasıl değerlendirildiğini kendileri görebilir. Kırmızı etiketli bir asansörün kullanılmaya devam ettiğini fark eden sakin, durumu yazılı olarak yöneticiye bildirmelidir.

Kontrol raporu bina sorumlusuna iletildiği için kat malikleri raporun bir kopyasını yöneticiden isteyebilir. Raporların genel kurulda sunulması ve yönetim dosyasında saklanması, şeffaflık açısından iyi bir uygulamadır.

Yönetici için kontrol listesi

Asansör güvenliği konusunda yöneticinin takvimine girmesi gereken başlıca işler şunlardır:

1. Aylık bakım sözleşmesi: Asansörün yetkili servisiyle yazılı bir bakım sözleşmesi yapın ve her ayın bakım kaydını dosyalayın.
2. Yıllık kontrol tarihi: Bir sonraki periyodik kontrol tarihini takvime işleyin, gerekirse erken kontrol için başvurun.
3. Raporun takibi: Kontrol raporu geldiğinde etiket rengine göre yasal süreyi hemen hesaplayın.
4. Onarım planı: Eksiklikler için servisten yazılı teklif alın, onarımı sürenin dolmasını beklemeden yaptırın.
5. Bütçe: Bakım ve yıllık kontrol ücretlerini işletme projesine baştan dahil edin.
6. Sakinlerin bilgilendirilmesi: Özellikle sarı ve kırmızı etiket durumunda sakinlere yazılı duyuru yapın; kırmızı etikette asansörün kullanıma kapatıldığını açıkça bildirin.
7. Belgeler: Kontrol raporlarını, bakım kayıtlarını ve onarım faturalarını yönetim dosyasında saklayın.

Profesyonel destek

Asansör süreçleri; bakım firması, A tipi muayene kuruluşu, belediye ve kat malikleri arasında koordinasyon gerektirir. Teknik Bakım ve Onarım hizmetimizde bakım takvimini, yıllık kontrolleri ve rapor sonrası onarımları sizin adınıza takip ediyoruz. Asansörlü bir yapının yönetimi için teklif formunu doldurabilirsiniz. Yöneticinin diğer görevleri için yönetici seçimi yazımıza da göz atabilirsiniz.